Spalarnia to finansowa pułapka. O 60% ma zdrożeć odbiór śmieci przez spalarnie, a o 52% zdrożeć ciepło ze spalania odpadów, po objęciu spalarni EU ETS. To wyliczenia Krajowej Izby Gospodarki Odpadami.
Spalarnie odpadów to nie instytucje charytatywne, ale biznesy nastawione na zysk. I to podwójny zysk:
- Raz, zarabiają na spalaniu odpadów pobierając za to opłaty – bo spalanie nie odbywa się przecież „za darmo”. Obecnie to koszt na poziomie kilkuset złotych za tonę.
- Dwa, zarabiają na wytwarzaniu ciepła, bo wytworzonej energii cieplnej również nie rozdają „za darmo” tylko trzeba za nią normalnie płacić. I to zwykle po cenach rynkowych.
Dla wielu z Państwa może to być zaskoczenie. Jeżeli są tu mieszkańcy, którzy liczyli, że dzięki spalarni będzie taniej „bo spalarnia weźmie śmieci i je spali” to mamy złą wiadomość – będzie nawet drożej.
Dlaczego będzie drożej? Ponieważ Unia Europejska już od 2018 r. prowadzi jasną politykę, która ma ograniczyć spalanie odpadów.
- Zapoczątkowała to Dyrektywa UE 2018/850, w której wskazuje się, że stosując hierarchię postępowania z odpadami NIE należy zastępować składowania odpadów ich spalaniem.
- W Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/852 (tzw. Taksonomii), stwierdza się jeszcze zdecydowaniej, że spalarnie odpadów wyrządzają poważne szkody środowiskowe i NIE wpisują się w Gospodarkę o Obiegu Zamkniętym.
- Kierunek ten jeszcze wzmocniła Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 lutego 2021 r. 2020/2077(INI) w sprawie nowego planu działania dotyczącego Gospodarki o Obiegu Zamkniętym, która mówi o ograniczaniu spalania odpadów i NIE zwiększaniu wydajności spalarni.
Spalanie odpadów drastycznie podrożeje
Wszystko to będzie miało swój praktyczny wymiar, bowiem od 2031 r. planowane jest włączenie spalarni do systemu opłat za emisje CO2 (ETS). Zostało to ogłoszone 17 lipca br. przez Komisję Europejską.
W uzasadnieniu stanowiska Komisji Europejskiej możemy przeczytać, że spalanie odpadów to utrata zasobów, negatywny wpływ na zdrowie ludzi i środowisko (zanieczyszczenia powietrza). Emisje gazów cieplarnianych ze spalania odpadów komunalnych wynoszą około 40 Mt ekwiwalentu CO2 z paliw kopalnych rocznie, ale obecnie nie są objęte specjalnymi politykami dekarbonizacji. Stąd należy włączyć je do EU ETS, aby wzmocnić politykę gospodarki o obiegu zamkniętym i przyczynić się do dekarbonizacji sektora.
Ile wynoszą opłaty za takie emisje? W 2017 rok było to 5 EUR za tonę, w 2021 r. było to już 18 EUR za tonę CO2, a obecnie stawka wynosi ok. 80 EUR (!). Szacunki na 2031 r. mówią już o 210 EUR (!!!) za każdą tonę – a spalarnie emitują ok. 1 tony CO2 z każdej tony spalonych odpadów.
Łatwo więc policzyć, że same koszty uprawnień żeby w ogóle można było spalić te odpady wyniosą ok. 870 zł za każdą tonę przyjętych opadów. Do tego dojdą koszty spalania, które już wynoszą kilkaset złotych za tonę. A tego wszystkiego nie zapłacą przecież przysłowiowe krasnoludki tylko mieszkańcy naszego miasta w opłatach za odbiór odpadów.
Skala spodziewanych podwyżek jest monstrualna!
Tu posłużymy się wyliczeniami Krajowej Izby Gospodarki Odpadami (KIGO), a więc organizacji branżowej, żeby nikt nie posądził, że to są dane wyssane z palca.
KIGO ostrzega, że włączenie spalarni do ETS oznacza gwałtowny wzrost kosztów funkcjonowania spalarni. Odbiór śmieci przez spalarnie (tzw. opłata na bramie) zdrożeje o 60%, a ciepło ze spalarni o 52%! Jeżeli więc ktoś nadal liczy na to, że po wybudowaniu spalarni będzie taniej to powinien przestać wierzyć w bajki…
Ale to nie wszystko bo trzeba uwzględnić jeszcze koszt budowy takiej instalacji. Bo przecież nikt nie wybuduje takiej spalarni „za darmo”. Tymczasem koszt budowy spalarni na 100 tys. ton trzeba obecnie szacować na 500 mln do nawet miliarda złotych (!) – bez dofinansowań, bez tanich kredytów. I znów – zapłacą za to przecież nie krasnoludki, zapłacą za to mieszkańcy.
Reasumując, budowa spalarni to fatalna pułapka dla Piekar Śląskich. Oznacza ryzyko drastycznego wzrostu cen, a do tego będzie to uzależnienie się od takiej instalacji na dekady.
Ocalmy Piekary przed spalarnią. Nie dajmy się nabrać!
